vercel__components.build/content/docs/data-attributes.nl.mdx

---
title: Data-attributen
description: Data-attributen gebruiken voor declaratieve styling en componentidentificatie.
---

Data-attributen bieden een krachtige manier om de status en structuur van componenten aan consumenten bloot te stellen, waardoor flexibele styling mogelijk is zonder prop-explosie. Moderne componentbibliotheken gebruiken twee primaire patronen: `data-state` voor visuele staten en `data-slot` voor componentidentificatie.

## Staten stylen met data-state

Een van de meest voorkomende anti-patterns in componentstyling is het blootstellen van afzonderlijke className-props voor verschillende staten.

Bij minder moderne componenten zie je vaak API's zoals deze:

```tsx
<Dialog
  openClassName="bg-black"
  closedClassName="bg-white"
  classes={{
    open: "opacity-100",
    closed: "opacity-0"
  }}
/>
```

Deze aanpak heeft verschillende problemen:
- Het koppelt de interne staat van de component aan zijn styling-API
- Het creëert een explosie van props naarmate componenten complexer worden
- Het maakt de component moeilijker te gebruiken en te onderhouden
- Het verhindert styling op basis van combinatie van staten

### De oplossing: data-state-attributen

Gebruik in plaats daarvan `data-*` attributen om componentstatus declaratief bloot te stellen. Dit stelt consumenten in staat componenten te stylen op basis van staat met standaard CSS-selectors:

```tsx title="component.tsx"
const Dialog = ({ className, ...props }: DialogProps) => {
  const [isOpen, setIsOpen] = useState(false);

  return (
    <div
      data-state={isOpen ? 'open' : 'closed'}
      className={cn('transition-all', className)}
      {...props}
    />
  );
};
```

Nu kunnen consumenten de component van buitenaf stylen op basis van staat:

```tsx title="app.tsx"
<Dialog className="data-[state=open]:opacity-100 data-[state=closed]:opacity-0" />
```

### Voordelen van deze aanpak

1. **Enkele className-prop** - Geen behoefte aan meerdere state-specifieke className-props
2. **Compositie** - Combineer meerdere data-attributen voor complexe staten
3. **Standaard CSS** - Werkt met elke CSS-in-JS-oplossing of gewone CSS
4. **Typeveilig** - TypeScript kan data-attribuutwaarden afleiden
5. **Inspecteerbaar** - Staten zijn zichtbaar in DevTools als HTML-attributen

### Veelvoorkomende statenpatronen

Gebruik data-attributen voor allerlei soorten componentstaten:

```tsx
// Open/closed state
<Accordion data-state={isOpen ? 'open' : 'closed'} />

// Selected state
<Tab data-state={isSelected ? 'active' : 'inactive'} />

// Disabled state (in addition to disabled attribute)
<Button data-disabled={isDisabled} disabled={isDisabled} />

// Loading state
<Button data-loading={isLoading} />

// Orientation
<Slider data-orientation="horizontal" />

// Side/position
<Tooltip data-side="top" />
```

### Stijlen met Tailwind

Tailwind ondersteunt arbitraire variants, waardoor data-attribuutstyling elegant wordt:

```tsx
<Dialog
  className={cn(
    // Base styles
    'rounded-lg border p-4',
    // State-based styles
    'data-[state=open]:animate-in data-[state=open]:fade-in',
    'data-[state=closed]:animate-out data-[state=closed]:fade-out',
    // Multiple attributes
    'data-[state=open][data-side=top]:slide-in-from-top-2'
  )}
/>
```

Voor veelgebruikte staten kun je de Tailwind-configuratie uitbreiden:

```js title="tailwind.config.js"
module.exports = {
  theme: {
    extend: {
      data: {
        open: 'state="open"',
        closed: 'state="closed"',
        active: 'state="active"',
      }
    }
  }
}
```

Nu kun je een shorthand gebruiken:

```tsx
<Dialog className="data-open:opacity-100 data-closed:opacity-0" />
```

### Integratie met Radix UI

Dit patroon wordt veel gebruikt door [Radix UI](https://www.radix-ui.com/), dat automatisch data-attributen op zijn primitives toepast:

```tsx
import * as Dialog from '@radix-ui/react-dialog';

<Dialog.Root>
  <Dialog.Trigger />
  <Dialog.Portal>
    {/* Radix automatically adds data-state="open" | "closed" */}
    <Dialog.Overlay className="data-[state=open]:animate-in data-[state=closed]:animate-out" />
    <Dialog.Content className="data-[state=open]:fade-in data-[state=closed]:fade-out" />
  </Dialog.Portal>
</Dialog.Root>
```

Andere data-attributen die Radix levert zijn onder meer:
- `data-state` - open/gesloten, actief/inactief, aan/uit
- `data-side` - top/right/bottom/left (voor gepositioneerde elementen)
- `data-align` - start/center/end (voor gepositioneerde elementen)
- `data-orientation` - horizontal/vertical
- `data-disabled` - aanwezig wanneer uitgeschakeld
- `data-placeholder` - aanwezig bij het tonen van een placeholder

## Componentidentificatie met data-slot

Terwijl `data-state` visuele staten bijhoudt, identificeert `data-slot` componenttypes binnen een compositie. Dit patroon, populair gemaakt door [shadcn/ui](https://ui.shadcn.com/), stelt parent-componenten in staat om specifieke child-componenten te targeten en te stylen zonder te vertrouwen op kwetsbare class-namen of elementselectoren.

### Het probleem met het targeten van onderliggende componenten

Traditionele benaderingen om onderliggende componenten te stylen hebben aanzienlijke beperkingen:

```tsx
// Relies on element types - breaks if implementation changes
<form className="[&_input]:rounded-lg [&_button]:mt-4" />

// Relies on class names - breaks if classes change
<form className="[&_.text-input]:rounded-lg" />

// Requires passing classes through props - verbose
<form>
  <input className={inputClasses} />
  <button className={buttonClasses} />
</form>
```

### De oplossing: data-slot-attributen

Gebruik `data-slot` om componenten stabiele identificatoren te geven die door parents gericht kunnen worden:

```tsx title="field-set.tsx"
function FieldSet({ className, ...props }: React.ComponentProps<"fieldset">) {
  return (
    <fieldset
      data-slot="field-set"
      className={cn(
        "flex flex-col gap-6",
        // Target specific child slots
        "has-[>[data-slot=checkbox-group]]:gap-3",
        "has-[>[data-slot=radio-group]]:gap-3",
        className
      )}
      {...props}
    />
  );
}
```

```tsx title="checkbox-group.tsx"
function CheckboxGroup({ className, ...props }: React.ComponentProps<"div">) {
  return (
    <div
      data-slot="checkbox-group"
      className={cn("flex flex-col gap-2", className)}
      {...props}
    />
  );
}
```

### Voordelen van data-slot

1. **Stabiele identificatoren** - Breekt niet wanneer implementatiedetails veranderen
2. **Semantisch targeten** - Target op basis van componentdoel, niet structuur
3. **Encapsulatie** - Interne classes blijven privé
4. **Compositie** - Werkt met willekeurige nesting en compositie
5. **Type-safe** - Kan gevalideerd en gedocumenteerd worden

### Gebruik van `has-[]` voor ouderbewuste styling

Tailwind's `has-[]` selector gecombineerd met `data-slot` creëert krachtige ouderbewuste styling:

```tsx title="form.tsx"
function Form({ className, ...props }: React.ComponentProps<"form">) {
  return (
    <form
      data-slot="form"
      className={cn(
        "space-y-4",
        // Adjust spacing when specific slots are present
        "has-[>[data-slot=form-section]]:space-y-6",
        "has-[>[data-slot=inline-fields]]:space-y-2",
        // Style based on slot states
        "has-[[data-slot=submit-button][data-loading=true]]:opacity-50",
        className
      )}
      {...props}
    />
  );
}
```

### Gebruik van `[&_]` voor het targeten van afstammelingen

Voor diepere nesting, gebruik het `[&_selector]`-patroon om elk afstammelingselement te targeten:

```tsx title="card.tsx"
function Card({ className, ...props }: React.ComponentProps<"div">) {
  return (
    <div
      data-slot="card"
      className={cn(
        "rounded-lg border p-4",
        // Target any descendant with data-slot
        "[&_[data-slot=card-header]]:mb-4",
        "[&_[data-slot=card-title]]:text-lg [&_[data-slot=card-title]]:font-semibold",
        "[&_[data-slot=card-description]]:text-sm [&_[data-slot=card-description]]:text-muted-foreground",
        "[&_[data-slot=card-footer]]:mt-4 [&_[data-slot=card-footer]]:border-t [&_[data-slot=card-footer]]:pt-4",
        className
      )}
      {...props}
    />
  );
}
```

### Globale CSS met data-slot

Data-slots werken uitstekend met globale CSS voor thema-brede consistentie:

```css title="globals.css"
/* Style all buttons within forms */
[data-slot="form"] [data-slot="button"] {
  @apply w-full sm:w-auto;
}

/* Style submit buttons specifically */
[data-slot="form"] [data-slot="submit-button"] {
  @apply bg-primary text-primary-foreground;
}

/* Adjust inputs within inline layouts */
[data-slot="inline-fields"] [data-slot="input"] {
  @apply flex-1;
}

/* Style based on state combinations */
[data-slot="dialog"][data-state="open"] [data-slot="dialog-content"] {
  @apply animate-in fade-in;
}
```

### Naamgevingsconventies

Volg deze conventies voor consistente `data-slot`-naamgeving:

1. **Gebruik kebab-case** - `data-slot="form-field"` in plaats van `data-slot="formField"`
2. **Wees specifiek** - `data-slot="submit-button"` in plaats van `data-slot="button"`
3. **Komponenteer doel laten weerspiegelen** - Naam weerspiegelt wat het doet, niet hoe het eruitziet
4. **Vermijd implementatiedetails** - `data-slot="user-avatar"` in plaats van `data-slot="rounded-image"`

```tsx
// Good examples
data-slot="search-input"
data-slot="navigation-menu"
data-slot="error-message"
data-slot="submit-button"
data-slot="card-header"

// Avoid
data-slot="input"           // Too generic
data-slot="blueButton"      // Includes styling
data-slot="div-wrapper"     // Implementation detail
data-slot="mainContent"     // Use camelCase
```

## Wanneer data-attributen gebruiken vs props

Begrijpen wanneer je elk patroon moet gebruiken is essentieel voor een nette API:

### Gebruikssituaties voor `data-state`
- **Visuele staten** - open/gesloten, actief/inactief, loading, enz.
- **Lay-outstaten** - oriëntatie, zijde, uitlijning
- **Interactiestaten** - hover, focus, disabled (wanneer je kinderen wilt stylen)

### Gebruikssituaties voor `data-slot`
- **Componentidentificatie** - Stabiele identificatoren om te targeten
- **Compositiestructuren** - Parent-child-relaties
- **Globale styling** - Thema-brede componentstyling
- **Variant-onafhankelijk targeten** - Target elke variant van een component

### Gebruikssituaties voor `props`
- **Varianten** - Verschillende visuele ontwerpen (primary, secondary, destructive)
- **Maten** - sm, md, lg
- **Gedragsconfiguratie** - controlled/uncontrolled, standaardwaarden
- **Event handlers** - onClick, onChange, enz.

### Gecombineerde aanpak

Een goed ontworpen component gebruikt alle drie patronen op de juiste manier:

```tsx title="button.tsx"
type ButtonProps = {
  variant?: 'primary' | 'secondary' | 'destructive';
  size?: 'sm' | 'md' | 'lg';
  loading?: boolean;
  disabled?: boolean;
  onClick?: () => void;
  className?: string;
};

const Button = ({
  variant = 'primary',
  size = 'md',
  loading,
  disabled,
  className,
  ...props
}: ButtonProps) => {
  return (
    <button
      // Slot for targeting
      data-slot="button"
      // State for conditional styling
      data-loading={loading}
      data-disabled={disabled}
      className={cn(
        // Variant styles via props
        buttonVariants({ variant, size }),
        // Additional state styling allowed via className
        className
      )}
      disabled={disabled}
      {...props}
    />
  );
};
```

Nu kan de Button op meerdere manieren worden gebruikt en gestyled:

```tsx
// Basic usage with variants
<Button variant="primary" size="lg">Submit</Button>

// Parent targeting via data-slot
<form className="[&_[data-slot=button]]:w-full">
  <Button>Submit</Button>
</form>

// State-based styling via data-state
<Button
  loading={isLoading}
  className="data-[loading=true]:opacity-50"
>
  Submit
</Button>

// Global CSS can target any button
// [data-slot="button"][data-loading="true"] { ... }
```

Data-attributen bieden een robuuste basis voor het stylen van moderne componentbibliotheken. Door `data-state` te gebruiken voor visuele staten en `data-slot` voor componentidentificatie creëer je een flexibele, onderhoudbare API die schaalt van eenvoudige componenten tot complexe designsystemen.